کانی‌ها و فلزات؛ موتور محرک اقتصاد ایران و فرصت‌های سرمایه‌گذاری در صنعت فولاد

پگاه کمانی، مدیر تحلیل شرکت سبدگردان آتیه توکا، در نشست تحلیلی «فرصت‌های سرمایه‌گذاری در صنعت کانی و فلزی»، با تشریح جایگاه راهبردی کانی‌های فلزی در رشد اقتصادی و تاب‌آوری صنعتی، از اتکای ایران به دسترسی به انرژی و سهم بالای روش کوره‌های قوس الکتریکی نسبت به میانگین جهانی به عنوان عوامل تثبیت‌کننده سهم ۱.۷ درصدی و رتبه دهم جهان در تولید فولاد خبر داد و ضرورت توسعه سرمایه‌گذاری هدفمند در این صنایع پیشران را دوچندان دانست.

به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، پگاه کمانی، کارشناس ارشد مهندسی مالی و مدیر تحویل شرکت سبدگردان آتیه توکا، در نشست تحلیلی «فرصت‌های سرمایه‌گذاری در صنعت کانی و فلزی» و مراسم رونمایی از صندوق بخشی حدید، به تشریح جایگاه صنایع کانی فلزی و زنجیره معدن پرداخت. وی با بیان اینکه کانی‌های فلزی، منابع طبیعی ارزشمند حاوی عناصر فلزی هستند، نقش حیاتی آن‌ها را در تأمین مواد اولیه صنایع مختلف از جمله فولاد، ساختمان، خودرو، زیرساخت و الکترونیک برجسته کرد. ارزش اقتصادی این مواد معدنی به عواملی چون حجم ذخایر، هزینه‌های استخراج و فرآوری، و قیمت‌های جهانی بستگی دارد. کمانی افزود که معادن به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع طبیعی هر کشور، نقش بسزایی در ایجاد اشتغال، توسعه مناطق معدنی و افزایش صادرات ایفا می‌کنند و به همین دلیل، معدن و صنایع معدنی در اقتصادهای جهانی و ایران جزو صنایع راهبردی محسوب می‌شوند.

جایگاه ایران در زنجیره جهانی سنگ آهن و تولید فولاد

در بررسی وضعیت جهانی سنگ آهن در سال ۲۰۲۴، کمانی استرالیا را به عنوان یکی از مهم‌ترین کشورهای دارای ذخایر و تولید سنگ آهن معرفی کرد. وی با اشاره به اهمیت سنگ آهن در صنعت کالاهای فلزی، زنجیره فولاد را یکی از مهم‌ترین بخش‌های این صنعت دانست و تأکید کرد که تولید فولاد جهان همچنان وابستگی قابل‌توجهی به سنگ آهن دارد. در توضیح فرآیندهای تولید فولاد، وی بیان داشت که بخش عمده تولید فولاد جهان (حدود ۷۰ درصد) از طریق کوره بلند صورت می‌گیرد، در حالی که حدود ۲۹ درصد از طریق کوره‌های قوس الکتریکی تولید می‌شود. کمانی خاطرنشان کرد که در ایران، به دلیل دسترسی به انرژی و قیمت پایین‌تر برق در مقایسه با بسیاری از کشورها، سهم روش الکتریکی در تولید فولاد بیشتر از میانگین جهانی است. بر اساس گزارش وی، تولید فولاد جهان در سال ۲۰۲۴ به حدود یک میلیارد و ۸۸۵ میلیون تن رسید و ایران با تولید حدود ۳۱ میلیون تن (اشاره به ۳۱ هزار تن در متن اصلی که احتمالاً خطای تایپی بوده و با توجه به سهم ۱.۷ درصدی، حدود ۳۱ میلیون تن صحیح است) در رتبه دهم تولیدکنندگان فولاد جهان قرار گرفت و سهمی معادل ۱.۷ درصد از تولید جهانی را به خود اختصاص داد.

فلزات کلیدی جهانی: روی و مس

کمانی در ادامه به وضعیت تولید روی در جهان پرداخت و چین را با تولید نزدیک به ۴ میلیون تن و سهمی حدود ۳۲ درصد از تولید جهانی، در جایگاه نخست این فلز معرفی کرد. پس از چین، کشورهایی نظیر پرو، استرالیا و کشورهای اروپایی در رده‌های بعدی تولید قرار دارند. وی همچنین به پراکندگی معادن مس در جهان اشاره کرد و گفت بخش قابل‌توجهی از ذخایر و تولید مس جهان در کشورهای آمریکای جنوبی و شمالی، به‌ویژه شیلی و مکزیک، متمرکز است. وی یادآور شد که قیمت جهانی فلزات ارتباط مستقیمی با نرخ ارز و شرایط بازارهای بین‌المللی دارد و تغییرات این دو عامل می‌تواند مستقیماً بر ارزش محصولات معدنی و فلزی اثرگذار باشد.

پراکندگی ذخایر سنگ آهن در ایران

مدیر تحلیل سبدگردان آتیه توکا درباره پراکندگی ذخایر سنگ آهن در ایران اظهار داشت که این ذخایر در مناطق مختلف کشور توزیع شده‌اند و بخش قابل‌توجهی از آن‌ها در مناطق معدنی متمرکز شده است. استان‌هایی مانند خراسان رضوی، کردستان، همدان و کرمان از جمله مناطق مهم معدنی کشور در زمینه سنگ آهن محسوب می‌شوند.

تحول و توسعه زنجیره فولاد ایران (۱۴۰۲-۱۴۰۴)

کمانی به عملکرد زنجیره فولاد در سال‌های ۱۴۰۲، ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ (شمسی) اشاره کرد و بیان داشت که در این دوره، تولید در بخش‌های مختلف این زنجیره شامل گندله، آهن اسفنجی، فولاد میانی و محصولات فولادی پیگیری شده و ظرفیت‌های تولیدی کشور توسعه یافته است. وی همچنین توضیح داد که حجم صادرات و واردات در حلقه‌های مختلف زنجیره فولاد، متناسب با شرایط بازار داخلی و جهانی، دستخوش تغییر بوده است.